Jak powstają targi ENERGETAB? Od pandemii i „kontrolowanego chaosu” do ponad 36 tysięcy zwiedzających

W pierwszej części naszej opowieści o ENERGETAB : “Ponad 40 lat targów ENERGETAB. Jak giełda wynalazków w Bielsku-Białej stała się sercem polskiej energetyki?”  wróciliśmy do jego początków – od bielskiej giełdy wynalazków po wydarzenie, które stało się jednym z najważniejszych spotkań branży energetycznej w Polsce. Tym razem zaglądamy za kulisy.

Targi branżowe najczęściej oglądamy od strony wystawcy i zwiedzającego. Widzimy stoiska, urządzenia, rozmowy i tłumy ludzi. Znacznie mniej widoczna jest praca, która zaczyna się wiele miesięcy wcześniej - i która sprawia, że przez trzy dni w Bielsku-Białej działa ogromne, tymczasowe „energetyczne miasteczko”.

W drugiej części podcastu „Pod Prąd” rozmawiamy z Pawłem Kubicą o tym, jak ENERGETAB wygląda od kuchni. Jest pandemia i decyzja o kontynuowaniu targów mimo ogromnego ryzyka, są wielomiesięczne przygotowania, pogoda, bezpieczeństwo, zasilanie, ponad 100 osób pracujących przy wydarzeniu i ponad 36 tysięcy zwiedzających.

Ale ta rozmowa jest przede wszystkim o tym, dlaczego mimo cyfrowej rewolucji ludzie nadal chcą spotykać się na żywo - i dlaczego dla młodego człowieka jedna wizyta na targach może stać się początkiem zawodowej drogi.

Pandemia i decyzja, której nie dało się podjąć bez ryzyka

W 2020 roku ENERGETAB stanął przed najpoważniejszym wyzwaniem w swojej historii. Pandemia oznaczała nie tylko niepewność gospodarczą, ale również ciągle zmieniające się przepisy i ograniczenia dotyczące organizacji wydarzeń.

Na stole była decyzja o odwołaniu targów. Z drugiej strony ponad 243 wystawców zdecydowało się nie rezygnować z udziału. Organizatorzy musieli więc odpowiedzieć sobie na pytanie, czy w tak nieprzewidywalnych warunkach można bezpiecznie przeprowadzić wydarzenie.

Ostatecznie zdecydowano się je kontynuować.

Dziś można powiedzieć, że była to dobra decyzja. Wtedy oznaczała jednak ogromne ryzyko, stres i odpowiedzialność. Chodziło również o zachowanie ciągłości wydarzenia, które od wielu lat było stałym punktem kalendarza branży energetycznej.

Pandemia pokazała też, jak ważna jest dywersyfikacja działalności ZIAD-u. Oprócz działalności związanej z energetyką organizator prowadzi między innymi hotel, kolej linową na Szyndzielnię oraz wynajem powierzchni biurowych. To właśnie te obszary częściowo pomogły przetrwać okres, w którym ośrodek szkoleniowy musiał całkowicie zawiesić działalność.

Od ucznia do organizatora ENERGETAB-u

Paweł Kubica zna ENERGETAB z trzech różnych perspektyw.

Po raz pierwszy przyjechał na targi w 2000 roku jako uczeń. Nauczyciel elektrotechniki zabrał grupę uczniów na wydarzenie, które zrobiło na nim ogromne wrażenie.

Najbardziej zainteresowały go wielkogabarytowe ekspozycje - między innymi transformatory i urządzenia, które wcześniej znał przede wszystkim z podręczników. Na targach mógł zobaczyć je na żywo, a przy okazji porozmawiać z osobami, które często były konstruktorami prezentowanych rozwiązań.

To doświadczenie zostało z nim na lata. Później sam został wystawcą, pracując przez niemal osiem lat u producenta osprzętu wysokich i najwyższych napięć. Dziś współtworzy targi od strony organizacyjnej.

Dzięki temu może patrzeć na ENERGETAB jednocześnie oczami zwiedzającego, wystawcy i organizatora.

I właśnie ta perspektywa jest ważna, bo targi nie są tylko ekspozycją produktów. Mogą być również miejscem, w którym młodzi ludzie po raz pierwszy zobaczą technologię, z którą później będą pracować.

Dlatego organizatorzy rozwijają między innymi giełdę pracy, a część poligonu szkoleniowego przeznaczają na praktyczne pokazy. To sposób na przyciągnięcie do branży kolejnego pokolenia energetyków.

Targi zmieniają się razem z energetyką

ENERGETAB nie pozostaje w miejscu, podobnie jak sama energetyka.

Na targach pojawiają się nowe obszary - między innymi odnawialne źródła energii, magazyny energii czy rozwiązania związane z telekomunikacją i cyfryzacją. Jednocześnie dotychczasowi wystawcy rozszerzają swoje oferty.

Paweł Kubica nazywa ten proces energetyczną ewolucją. Nie chodzi o zniszczenie istniejącego systemu i zbudowanie go od początku, ale o jego stopniową modernizację i rozwój.

To właśnie dlatego na ENERGETAB spotykają się dziś nie tylko przedstawiciele energetyki zawodowej. Coraz większą grupę stanowią również reprezentanci przemysłu, samorządów, zagranicznych inwestorów czy firm poszukujących dostawców technologii.

Organizacja następnych targów zaczyna się, zanim skończą się obecne

Dla zwiedzającego ENERGETAB zaczyna się we wrześniu. Dla organizatorów - znacznie wcześniej.

Około miesiąc po zakończeniu targów przychodzi czas na podsumowanie. Jednak obserwacje zaczynają się już podczas samej imprezy. Zespół notuje, co można poprawić i co warto zmienić przy kolejnej edycji.

Wykorzystywana jest między innymi metoda Kaizen, czyli ciągłe doskonalenie poprzez wprowadzanie kolejnych usprawnień. Przykładem jest obowiązkowa klimatyzacja w każdym namiocie czy stopniowe rozszerzanie targów o kolejne obszary technologiczne.

Intensywne przygotowania do kolejnej edycji zaczynają się pod koniec roku, a później stopniowo przyspieszają. W praktyce kalendarz organizatora można więc liczyć niemal od września do września.

Najbardziej intensywny okres przypada na lato. A sierpień, kiedy wiele osób planuje urlopy, dla zespołu ENERGETAB jest właśnie czasem największej kumulacji pracy.

„Kontrolowany chaos” przed otwarciem

Tydzień przed targami nie ma już miejsca na wielkie zmiany. Jest za to „kontrolowany chaos” - domykanie tematów, ostatnie przygotowania i reagowanie na to, czego wcześniej nie dało się przewidzieć.

Jednym z największych wyzwań pozostaje pogoda.

Bielsko-Biała ma tę specyfikę, że część ekspozycji znajduje się w plenerze. To właśnie tam można jednak pokazać największe urządzenia i konstrukcje, których nie dałoby się umieścić w standardowej hali.

Dlatego wśród wystawców funkcjonuje prosta zasada: jeśli chcesz mieć pewność, że targi będą udane niezależnie od pogody, potrzebujesz przestrzeni zewnętrznej i wewnętrznej.

Organizatorzy muszą brać pod uwagę również ekstremalne zjawiska pogodowe. Namioty wykorzystywane podczas targów są przeznaczone do pracy w trzeciej strefie wiatrowej i posiadają odpowiednie normy oraz certyfikacje. Jeśli jednak warunki przekroczą bezpieczne granice, priorytetem pozostaje bezpieczeństwo uczestników i konieczność ewakuacji.

Ponad 100 osób, których nie widać

Kiedy zwiedzający przechodzi między stoiskami, nie widzi większości osób odpowiedzialnych za funkcjonowanie całego wydarzenia.

Podczas trzech dni targowych pracuje tam ponad 100 osób - pracownicy ZIAD-u, kontrahenci i podwykonawcy. To oni odpowiadają między innymi za bezpieczeństwo, techniczne funkcjonowanie terenu i komfort uczestników.

Do tego dochodzi infrastruktura, której działanie jest oczywiste dopiero wtedy, gdy przestaje działać.

ENERGETAB ma dziś dwa źródła zasilania - 15 i 6 kV - własne transformatory oraz agregaty. Jednocześnie dzięki modernizacji oświetlenia i innym rozwiązaniom technicznym zużycie energii podczas targów systematycznie spada.

Nawet „energetyczne miasteczko” samo przechodzi więc swoją małą transformację.

17 tysięcy zwiedzających zamieniło się w ponad 36 tysięcy

Jednym z najważniejszych wskaźników sukcesu targów jest oczywiście liczba wystawców. Organizatorzy zwracają jednak szczególną uwagę na liczbę zwiedzających - zwłaszcza tych, którzy rzeczywiście są związani z branżą.

W ciągu kilku lat liczba zwiedzających wzrosła z około 17 tysięcy do ponad 36 tysięcy osób. Organizatorzy podkreślają przy tym, że podawana liczba jest ostrożna, ponieważ z zestawienia wyłączane są między innymi osoby pracujące przy stoiskach przed oficjalnym rozpoczęciem targów.

Rośnie również międzynarodowy charakter wydarzenia. Do Bielska-Białej przyjeżdżają goście z Czech i Słowacji, ale także przedstawiciele bardziej odległych rynków. W rozmowie pojawia się przykład delegatów z Maroka, którzy przyjeżdżają szukać wśród wystawców potencjalnych dostawców.

To ważna zmiana. ENERGETAB nie jest już wyłącznie miejscem spotkania krajowej energetyki zawodowej. Staje się przestrzenią, w której mogą spotkać się producenci, odbiorcy technologii, inwestorzy i przedstawiciele nowych rynków.

Dlaczego targi wciąż wygrywają ze spotkaniem online?

Pandemia udowodniła, że wiele spotkań biznesowych można przenieść do internetu. ENERGETAB pokazał jednak również granice takiej cyfryzacji.

Trudno zastąpić ekranem możliwość zobaczenia dużego urządzenia na żywo, rozmowy z jego konstruktorem czy bezpośredniego porównania kilku rozwiązań.

Jeden z przykładów z rozmowy dobrze pokazuje biznesową wartość targów. Paweł Kubica wspomina wystawcę, do którego podczas wydarzenia przyszedł przedstawiciel dużej firmy z przygotowaną listą konkretnych stoisk, które chciał odwiedzić. Dla niego targi były intensywną pracą - możliwością odbycia wielu spotkań w jednym miejscu i czasie.

To właśnie ta koncentracja ludzi, technologii i wiedzy w jednym miejscu sprawia, że targi branżowe nadal mają swoje miejsce w świecie cyfrowym.

Samo stoisko nie sprzeda produktu

Paweł Kubica ma również prostą radę dla wystawców: do targów trzeba przygotować się wcześniej.

Samo stoisko i produkty nie wystarczą. Potrzebny jest plan, odpowiedni zespół i konkretne osoby, które warto zaprosić na spotkanie. Ważne jest również przygotowanie pracowników - także tych młodszych, którzy mogą podczas targów zdobywać doświadczenie od bardziej doświadczonych kolegów.

Bo ostatecznie targi są spotkaniem ludzi.

Można mieć najlepszą ekspozycję, nowoczesną technologię i dobrze przygotowane materiały. Dopiero człowiek stojący przy stoisku może jednak odpowiedzieć na pytanie, wyjaśnić rozwiązanie, nawiązać relację i sprawić, że spotkanie zostanie zapamiętane.

ENERGETAB ma jeszcze miejsce na rozwój

Teren ZIAD-u zajmuje ponad 29 hektarów, z czego około 15 tysięcy m² stanowi powierzchnia wystawiennicza, a kolejne około 5 tysięcy m² zajmują plenery. Część przestrzeni wciąż pozostaje do wykorzystania.

Organizatorzy nie planują więc zwalniać tempa.

Tym bardziej że zmienia się sama branża. Energetyka coraz mocniej łączy się z cyfryzacją, magazynowaniem energii, odnawialnymi źródłami, telekomunikacją i inteligentnym zarządzaniem siecią.

ENERGETAB ma być miejscem, w którym te zmiany można nie tylko obserwować, ale przede wszystkim zobaczyć na żywo i o nich porozmawiać.

50 lat prac pod napięciem i kolejny rozdział historii

W 2026 roku historia ENERGETAB spotyka się z inną ważną rocznicą - 50-leciem prac pod napięciem w Polsce oraz 50-leciem działalności bielskiego poligonu PPN.

Z tej okazji podczas tegorocznej edycji zaplanowano specjalne wydarzenie poświęcone historii poligonu i jego działalności szkoleniowej. To symboliczne połączenie, bo jak wynika z obu części rozmowy o ENERGETAB, historia targów i historia prac pod napięciem rozwijały się w Bielsku-Białej obok siebie.

Od pierwszych szkoleń, przez giełdę wynalazków, aż po dzisiejsze międzynarodowe targi - wspólnym mianownikiem pozostaje wiedza, technologia i spotkanie ludzi.

I być może właśnie dlatego ENERGETAB przetrwał pandemię, zmieniające się modele biznesowe i cyfryzację spotkań. Bo nie jest wyłącznie wystawą.

To miejsce, w którym można zobaczyć technologię, której wcześniej znało się tylko z książki. Porozmawiać z człowiekiem, który ją stworzył. Znaleźć dostawcę, którego później zaprosi się do współpracy. Albo - tak jak Paweł Kubica w 2000 roku - przyjechać jako młody człowiek i odkryć branżę, w której chce się pracować przez kolejne dekady.

Obejrzyj cały odcinek

ENERGETAB 2026 odbędzie się w Bielsku-Białej w dniach 15-17 września. Wydarzenie poprzedzi uroczyste otwarcie 14 września, podczas którego zaplanowano między innymi obchody 50-lecia poligonu prac pod napięciem.